Kẹo cu đơ

Theo nhiều tài liệu và câu chuyện dân gian được lưu truyền, kẹo cu đơ xuất hiện từ đầu thế kỷ XX tại vùng Hương Sơn, Hà Tĩnh. Tương truyền rằng có một người đàn ông tên Hai, thường được gọi thân mật là “Cu Hai”, làm nghề nấu kẹo lạc để bán cho bà con trong vùng. Món kẹo của ông nổi tiếng thơm ngon nên người dân quen gọi là “kẹo của Cu Hai”, lâu dần được đọc chệch thành “kẹo cu đơ”. Dù nguồn gốc tên gọi vẫn còn nhiều cách lý giải khác nhau, cái tên ấy đã gắn bó với người Hà Tĩnh suốt hơn một thế kỷ.

Nguyên liệu làm kẹo cu đơ khá đơn giản nhưng đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm của người làm nghề. Thành phần chính gồm lạc (đậu phộng) rang giòn, mật mía nguyên chất, gừng tươi và bánh tráng nướng mỏng. Mật mía được đun sôi đến độ vừa phải rồi cho lạc rang và gừng thái nhỏ vào khuấy đều. Khi hỗn hợp đạt độ sánh và thơm đặc trưng, người thợ sẽ đổ lên một lớp bánh tráng và phủ thêm một lớp bánh khác bên trên. Thành phẩm là những chiếc kẹo tròn vàng óng, giòn rụm với hương thơm hấp dẫn.

Điều làm nên sức hút đặc biệt của kẹo cu đơ chính là sự hòa quyện hài hòa giữa nhiều hương vị. Vị ngọt đậm đà của mật mía, vị bùi béo của lạc rang, chút cay nồng của gừng và độ giòn của bánh tráng tạo nên một trải nghiệm ẩm thực rất riêng. Người Hà Tĩnh thường thưởng thức kẹo cu đơ cùng chén trà xanh nóng. Vị chát nhẹ của trà giúp cân bằng vị ngọt của kẹo, tạo nên sự kết hợp hoàn hảo đã trở thành nét văn hóa quen thuộc trong đời sống thường ngày.

Ngày nay, kẹo cu đơ không chỉ được tiêu thụ trong tỉnh mà còn được phân phối rộng rãi trên khắp cả nước. Nhiều cơ sở sản xuất truyền thống vẫn duy trì phương pháp chế biến thủ công để giữ trọn hương vị nguyên bản. Đối với du khách khi ghé thăm Hà Tĩnh, kẹo cu đơ là món quà mang đậm dấu ấn quê hương, chứa đựng sự chân chất, mộc mạc và tinh thần hiếu khách của người dân nơi đây.

Giữa nhịp sống hiện đại với vô vàn món ăn mới lạ, kẹo cu đơ vẫn giữ được vị trí đặc biệt trong lòng người Hà Tĩnh. Không chỉ là một món ăn, đây còn là một phần ký ức, một nét đẹp văn hóa và niềm tự hào của vùng đất địa linh nhân kiệt bên dòng sông La thơ mộng.